Surrealizm w wydaniu Salvadora Dali

Salvador Dali

Kim był Salvador Dali?

Salvador Dali żył w latach 1904-1989 i był hiszpańskim malarzem, głównym przedstawicielem surrealizmu na świecie. Wcześnie ujawnił się jego talent plastyczny dlatego jako 14-latek prezentował już swoje pierwsze dzieła na wystawach. W 1921 roku rozpoczął studia na Królewskiej Akademii Sztuki w Madrycie lecz nie skończył jej uznając, że jest znacznie lepiej wykształcony i wykwalifikowany niż nauczająca tam kadra. Już od dziecka przejawiał cechy egocentryczności i uwielbienia samego siebie. Jako dorosły mężczyzna uwielbiał szokować, wywoływać skandale swoją twórczością oraz poglądami. Był niezwykle barwna postacią i wyjątkowym artystom. Obrazy surrealistyczne Salvadora Dali stanowią dziś klasykę tego nurtu w sztuce a motywy zaczerpnięte z nich często wykorzystuje się w kulturze popularnej. Oprócz malarstwa Salvador Dali zajmował się również projektowaniem odzieży i biżuterii, tworzył scenografie, pisał eseje i artykułu do znanych czasopism. We wszystkich tych dziedzinach widoczne były fascynacje Dalego nurtem surrealizmu. Obecnie Salvador Dali to marka sama w sobie, doskonale znana na całym świecie. Inspiracje twórczością artysty można odnaleźć we współczesnej sztuce oraz filmie, szczególnie wśród awangardowych reżyserów.

Surrealizm w pracach Salvadora Dali

Salvador Dali dołączył do grupy francuskich surrealistów w 1928 roku. Choć we wczesnych pracach artysty widoczna jest fascynacja impresjonizmem to dopiero nurt surrealistyczny wywart na nim trwałe wrażenie i stał się znakiem rozpoznawczym malarza. Salvador Dali zaczął od malowania martwej natury i pejzaży ale to sny i ludzka podświadomość inspirowały o najbardziej. Stworzył autorską metodę malarską, którą nazwał “techniką paranoiczno-krytyczną”. Zdaniem Dalego obraz powinien wyrażać wewnętrzne przeżycia i emocje artysty, wraz z jego podświadomymi skojarzeniami, nawet jeśli sa one skrajnie iracjonalne. Zadaniem malarza jest uporządkowanie tych myśli i nadanie im przystępnej formy na płótnie. Na obrazach Dalego znajdziemy przede wszystkim rozlane, niekształtne formy, niczym wyjęte ze snu przedmioty, nieoczywiste połączenia i interpretacje, które zdarzyć się mogą jedynie w sferze marzeń i wyobraźni. W późniejszych okresach twórczości Dali interesował się również motywami religijnymi, choć nie prezentował ich w naturalny sposób. Zwykle nadawał im mistyczny ton i surrealistyczny wydźwięk. Znanym symbolem Salvadora Dalego są zegary jako wyraz jego fascynacji czasem i teorią względności Alberta Einsteina. Obraz “Trwałość pamięci” to symbol surrealizmu oraz metafora upływającego czasu a także przemijania i nietrwałości ludzkiej egzystencji. Z kolei motywami marzeń sennych i podświadomości zainspirował go psychoanalityk Zygmunt Freud. Zaowocowało to doskonałymi obrazami Dalego z wyraźnym motywem szuflad, symbolizujących ukryte zakamarki ludzkiej podświadomości jak np. “Płonąca żyrafa”.

Gala – muza mistrza

Salvador poznał Galę, rosyjska emigrantkę, w roku 1929 kiedy była ona jeszcze żoną francuskiego poety, również zafascynowanego surrealizmem – Paula Eluarda. Już od pierwszego spotkania z Galą Salvador wiedział, że spotkał kobietę swojego życia. W 1932 roku rozwiodła się ona ze swoim mężem aby wyjść za Salvadora i spędzić z nim resztę życia. Gala była swoistą muzą artysty, którą ten kochał i wielbił a wyraz temu dawał w wielu swoich obrazach. Związek z Galą przyczynił się do stworzenia słynnych dzieł o tematyce seksualnej, choć ujętych w mocno surrealistyczne ramy. Obrazy “Wielki masturbator” czy też “Zagadka pożądania”, które powstały w czasie gdy Salvador Dali poznał Galę pokazują jak bardzo wpłynęła ona na tę sferę życia artysty. Jednocześnie to ona pokierowała rozwojem kariery męża i czuwała nad finansami. Dbała o organizację wystaw prac Dalego a także o ich odpowiednie przyjęcie w środowisku. Wspierała go na każdym polu będąc jednocześnie żoną, kochanką, muzą, modelką i agentką.